مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 Anonymous Founder of Agriculture and Leader of the Deghani وئیکرد بانی گمنام کشاورزی و پیشوای طبقۀ دهقانی 1 26 254672 10.22034/aclr.2022.254672 FA فاطمه جهان پور کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان‏های باستانی ایران. دانش‏آموختۀ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. 0009-0004-5252-6343 Journal Article 2021 02 08 Abstract: In Iranian mythology, we rarely find the name of Wekard. In the few remaining texts from pre-Islamic Iran, it is briefly mentioned that he was Houshang's brother and the founder of agriculture, which was also called Pishdadi. In Islamic texts, although he is mentioned as a prophet, there is not much news about him. But Abu Rihan al-Biruni is one of the few writers who has paid more attention to his life and his character that based on some theories suggested about his name, origin, duties and his relationship with social classes. Abu Rihan al-Biruni by equating dehghani and writing, has considered the dehghani as the dignity of the Dibiris class and has considered the star of Mercury to be the special star of writers and dehghani. However, in this article it has been tried to introduce Dehghans and to examine their role in transmitting the culture and literature of ancient Iran to the Islamic era and their relationship with the Debirs, as well as to the educated class of Iranian society. In addition, by analyzesing the role and position of Wekard in ancient times, we try to find out the causes of the anonymity of this mythical character. چکیده: در اساطیر ایرانی کمتر نام و نشانی از وئیکرد می‏یابیم و در اندک متون بازمانده از ایران پیش از اسلام، به اختصار به این نکته که او برادر هوشنگ است و بانی امر کشاورزی که لقب پیشدادی نیز داشته، بسنده شده است. در متون اسلامی نیز با وجود آنکه از او به عنوان پیامبر یاد شده، اما چندان خبری از او نیست و ابوریحان بیرونی شاید از معدود نویسندگانی باشد که قدری مبسوط‎تر به این شخصیت توجه کرده و زمینه را برای ارائۀ فرضیاتی دربارۀ او، خاستگاه، وظایف و نسبتش با طبقات اجتماعی فراهم آورده است. او با یکی انگاشتن دهقانی و کتابت، طبقۀ دهقانان را هم‏شأن طبقۀ دیبران دانسته و ستارۀ تیر (عطارد) را ستارۀ ویژۀ نویسندگان و دهقانان برشمرده است. این مقاله بر آن است ضمن بررسی پایگاه طبقۀ دهقانان و نقش آنان در انتقال فرهنگ و ادب ایران باستان به دوران اسلامی و نسبت ایشان با طبقۀ دبیران و قشر فرهیختۀ جامعۀ ایرانی، به تحلیل نقش وئیکرد و جایگاه او پرداخته، تا شاید از این رهگذر بتواند دلایل گمنامی این شخصیت اسطوره‏ای را دریابد.

https://www.aclr.ir/article_254672_d17ceaa5756517e667b95701bc58d5a5.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 Recognizing the Roots of Mourning Rites in Pre-Islamic Iran بازجست ریشه‌های آیین‌های سوگواری در ایران پیش از اسلام 27 64 254673 10.22034/aclr.2022.254673 FA مرضیه برزوئیان دانش‌آموخته دکتری رشته پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. محمدرضا خاکی دانشیار گروه کارگردانی نمایش، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس. تهران، ایران. Journal Article 2021 12 06 Mourning rituals are one of the oldest rituals in history.Rituals play a large part in the continuation of community traditions. A look at the history and origins of these rituals suggests that public and formalized mourning rituals originated throughout the ancient world from the regeneration and resurrection myths and lasted for centuries. What makes the historical and genealogical study of these rituals remarkable in Iran is the amazing survival and durability of these rituals in Iran to date. The most important mourning ritual in pre-historic Iran is “Mourning Rite for Siavash”. The present study seeks to find out the mythical, historical, and ideological infrastructures of these pre-Islamic mourning rituals. The results of this historical-analytical study indicate that the main form of mourning rituals in pre-Islamic Iran, is strongly suspected to be a remnant of the very old rites of agricultural societies, which over time and under the influence of historical factors and necessities, manifested in the story of the epic martyrdom and resurrection of Siavash And has survived as part of the Siavashi rituals in ancient Iran.The results of this historical-analytical study indicate that the main form of mourning rituals in pre-Islamic Iran, is strongly suspected to be a remnant of the very old rites of agricultural societies, which over time and under the influence of historical factors and necessities, manifested in the story of the epic martyrdom and resurrection of Siavash And has survived as part of the Siavashi rituals in ancient Iran. آیین‌های سوگواری از کهن‌ترین آیین‌های تاریخ است. نگاهی به تاریخ و خاستگاه این آیین‌ها نشان می دهد آیین‌های سوگواری عمومی و رسمیت‌یافته، در بیشتر نقاط جهان عصر باستان از منشاء اسطوره‌های زایش و رستخیز مایه گرفته و قرنها ادامه داشته-اند. آنچه بررسی تاریخی این آیین‌ها را در ایران قابل توجه می‌سازد، بقا و تداوم این آیین‌ها در ایران تا به امروز است. مهم‌ترین و مستندترین آیین سوگواری در ایران پیش از تاریخ، «سوگ سیاوش» است که در گستره وسیعی از مرزهای فرهنگی ایران همه‌ساله برقرار بوده و حتی با تغییر شرایط و از بین رفتن ضرورت‌های اجتماعی مولد آیین، در طول تاریخ ایران پیش از اسلام قابل ردیابی است. با توجه به اهمیت ملی و تداوم تاریخی این آیین‌ها تا به امروز، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که زیرساخت‌ها و منشاء اسطوره‌ای، فرهنگی و ایدئولوژیک این آیین‌های سوگواری در ایران پیش از اسلام چه بوده است؟ روش تحقیق تاریخی-تحلیلی و نتیجه به‌دست آمده مبین این است که اصلی‌ترین شکل آیین‌های سوگواری در ایران پیش از اسلام، به ظن قوی، بازمانده آیین‌های‌ بسیار کهن جوامع کشاورزی است که به مرور زمان و تحت تاثیر عوامل و ضرورت‌های تاریخی، در داستان شهادت و رستخیز حماسی سیاوش متجلی شده و به عنوان جزئی از آیین‌های سیاوشی در ایران باستان به بقای خود ادامه داده-است.

https://www.aclr.ir/article_254673_702dc3250dfdcdf72155ff2025a4e16d.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 "Curse" in Royal Elamite Inscriptions بررسی نوشته‌های «نفرینی» در کتیبه‌های شاهی ایلامی 65 94 254674 10.22034/aclr.2022.254674 FA میلاد جهانگیرفر گروه آموزشی پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر تهران 0000-0002-8027-8082 ایرج داداشی گروه آموزشی پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر تهران 0000-0002-0353-1232 سعید سیداحمدی زاویه گروه آموزشی پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر تهران Journal Article 2022 04 20 This paper studies “curse” and "cursing" in the royal Elamite inscriptions. In general, curses put forth a condition ignoring which would invoke an outside power, usually of a deity, to mete out punishment to any malefactor. Thus, this research examines "curse" and "cursing" concerning two specific subjects: first, the preservation of royal "names", and second the use of a curse to uplift the position of Huteluduš-Inšušinak, a Middle Elamite king in the late twelfth century BC. It makes clear that “curse” was mainly used to preserve the “name” of kings and queens. The “name” not only identifies a person, but in a more general sense it also conveys “offspring” and “continuity”. This study shows how the king asks the gods to preserve his name as well as his descendants. Indeed, a “curse” would assure the sovereigns that his name, memory and the royal line would survive all possible damages and threats, and thrive in the future. Huteluduš-Inšušinak suffered a series of devastating attacks commanded by Nebuchadnezzar. Other historical documents point out that the Elamite power was on the wane during the reign of the Elamite king. Nonetheless, he issued a curse that invoked one god and two historical figures, instead of invoking a group of deities. این پژوهش به بررسی «نفرین» در کتیبه‌های شاهی ایلامی، در ارتباط با حفاظت از «نام» و یک موقعیت سیاسی ویژه، می‌پردازد. به‌طور کلی نفرین‌ها شرطی را مطرح می‌کنند که در صورت نادیده گرفته شدن، به فعلیت درآمده و از عاملی انسانی یا عمدتاً غیرانسانی می‌خواهند تا فرد خطاکار را مجازات کند. بررسی نمونه‌های موجود در کتیبه‌های مورد نظر این مسئله را روشن می‌کند که «نفرین»، ابزاری با کارکردی دوگانه، نخست به منظور حفظ «نام» پادشاه و شهبانو به کار می‌رفت. «نام» در حوزۀ معنایی وسیع خود «فرزند» و «ادامۀ نسل» را نیز شامل می‌شد. در واقع، این پژوهش نشان می‌دهد که پادشاه چگونه در قالب «نفرین» از خدایان می‌خواهد تا افزون بر نام خود، نسل شاهی را نیز از گزند حفظ کنند. کاربرد دیگر آن است که در شرایط بغرنج سیاسی، نمونۀ ویژه‌ای از نفرین مورد استفاده قرار گرفته است تا موقعیت شاه را همچنان پابرجا نشان دهد. از آنجا که تا کنون کمتر به مسئلۀ نفرین در کتیبه‌های شاهی ایلامی پرداخته شده، این مطالعه گامی است به سوی پر کردن جای خالی چنین پژوهشی در حوزۀ ایران‌شناسی. این پژوهش، با رویکرد زبانی-تاریخی، به صورت کتاب‌خانه‌ای و بر اساس مجموعه کتیبه‌های شاهی منتشرشده، انجام شده است.

https://www.aclr.ir/article_254674_9747e820d6c5933d572a9251b09a2699.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 The role of media in ancient Iran نقش رسانه در ایرا ن باستان 95 124 254737 10.22034/aclr.2022.254737 FA حسین محمدی عضو عیات علمی گروه تاریخ . دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی . تهران - ایران سهم الدین خزایی استادیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان، لرستان، ایران. Journal Article 2021 10 13 In today's world, the media has a very wide role in conveying messages and social communication. Studies in ancient Iran show that the transmission of messages through humans, birds, symbols and signs (fire, minaret, tin, sculpture, etc.) It has been. in the governments of ancient Iran, due to the constant conflict with foreigners, especially the Parthian and Sassanid conflicts with the Romans, the spy and intelligence apparatus played a more effective role. But in general, the news and information system in the early days of the Achaemenid rule was wider and more organized than the Parthian and Sassanid dynasties and became the basis for subsequent dynasties. Now the question is whether the media was important in ancient Iran. What media were used in transmitting and receiving the message, was there a change in the transmission of the message, in which dynasties of ancient Iran was news and information more diverse? The results of the research show that informing and receiving news was important because it helped to exercise the king's power, prevent riots, monitor the behavior of the dependent states and counter the invasion of enemies. The resources available in the libraries have been used to do the work, and the research methodology is narrative in nature. در دنیای امروز رسانه نقش بسیار گسترده ای در انتقال پیام و ارتباطات اجتماعی دارد.بررسی ها در ایران باستان نشان می هد که انتقال پیامها از طریق انسان،پرندگان،نمادها و نشانه ها(آتش،مناره،نقاره،حجاری و..) انجام می شده است. در حکومتهای ایران باستان به علت درگیری مداوم با بیگانگان به ویژه درگیریهای اشکانیان و ساسانیان با رومیان دستگاه جاسوسی و اطلاعاتی نقش مؤثرتری داشته است. ولی در مجموع دستگاه خبر گیری و خبر رسانی در اوایل حکومت حکومت هخامنشیان نسبت به سلسله های اشکانی و ساسانی گسترده تر و سامان یافته تر بوده است و پایه ای برای سلسله های بعدی شده است. حال سوال این است که آیا درایران باستان رسانه اهمیت داشته است.در انتقال ودریافت پیام از چه رسانه هایی استفاده می کردند، آیا در این انتقال پیام، سیر تحولی وجوداشته، در کدام سلسله های ایران باستان خبر رسانی و خبر گیری متنوع تر بوده است؟ نتیجۀ پژوهش نشان می دهد خبر رسانی و خبر گیری مهم بوده است چرا که از این طریق به اعمال قدرت پادشاه،جلوگیری از شورشها،نظارت بر رفتار ایالت های تابعه و مقابله با هجوم دشمنان کمک های شایانی می شده است. برای انجام کار از منابع موجود در کتابخانه‌ها استفاده شده است، و روش شناسی پژوهش ماهیتی روایتی- نقلی دارد.

https://www.aclr.ir/article_254737_450497f89cf5a2474a30fd26dc97491c.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 Iranian Studies in France; A review of Iranian Studies of the Asian Society of Paris (1822-1922) ایران شناسی در فرانسه؛ بررسی مطالعات ایرانی انجمن آسیایی پاریس (1822م-1922م) 125 146 254952 10.22034/aclr.2022.254952 FA سمیه حمیدی دانش آموخته ایرانشناسی از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران. تهران. ایران. Journal Article 2022 06 16 The present study is based on the history of Iranian studies of the Asian Society (La Société asiatique) of Paris based on its official organ, the Asian Journal (Journal asiatique). Since from the beginning, there are several articles related to the history and culture of Iran in this journal, and according to the data extracted from the journal in the first hundred years of the Society with quantitative and qualitative analysis and review of Iranian studies articles, it is possible to determine the position of Iran in the Oriental studies of Society from the very beginning, and the position of different scientific schools especially philology and ancient languages can be seen. Also, the scientific and cultural relations between Iranians and prominent French Iranologists can be observed. Following these studies, other insights such as the motivations, concerns, and goals of the sponsors and the research priorities and missions defined by the Society have been obtained. Finally, by examining all these cases, it can be seen that during the period under review, the view of French Iranologists towards Iran and Iranians has always been friendly and respectful. The present result is independent of the perceptions and opinions of European orientalists, especially French, and is only relevant to the Iranologists of Asian Society. پژوهش حاضر به کارنامه مطالعات ایرانشناسی انجمن آسیایی پاریس با تکیه بر ارگان رسمی آن، نشریه آسیایی، می‌پردازد. از آنجا که از ابتدا، مقالات متعددی مرتبط با تاریخ و فرهنگ ایران در این نشریه وجود دارد، با توجه به داده‌های استخراج شده از نشریه در صد سال نخست فعالیت انجمن، با تحلیل کمی و کیفی و بررسی مقالات و مطالعات ایران‌شناسی موجود در آن، می‌توان جایگاه ایران را از همان ابتدا در مطالعات شرق-شناسی انجمن مشخص کرد و رویکردهای ادوار مختلف در نسبت با موضوعات مختلف ایران‌شناسی و جایگاه مختلف مکاتب علمی به ویژه فیلولوژی و زبان‌های باستانی را ملاحظه نمود و تاثیر و تاثرات و ارتباطات علمی و فرهنگی میان ایرانیان و ایران‌شناسان مطرح فرانسوی را مشاهده کرد. در ذیل این مطالعات، آگاهی‌های دیگری همچون انگیزه‌ها، دغدغه‌ها و اهداف حامیان و اولویت‌های پژوهشی و ماموریت‌های تعریف شده انجمن نیز بدست آمده که در نهایت با بررسی تمامی این موارد ملاحظه می‌شود که رویکرد اصلی انجمن در قبال ایران بیشتر حول محور فرهنگ و توجه به تاریخ بوده‌است و شرق‌شناسان انجمن ضمن تعهد نسبت به کشور خود، عملکردشان همواره رنگ و بو و جهت علمی داشته‌است و ارتباطاتشان با ایرانیان همواره دوستانه و توام با احترام بوده‌است. نتیجه حاضر، فارغ از برداشت‌ها و نظرات شرق‌شناسان اروپایی به ویژه فرانسوی بوده و صرفا مرتبط با انجمن آسیایی و ایرانش‌شناسان انجمن است.

https://www.aclr.ir/article_254952_6517eb222f4b65150ddaa14b403a437c.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 A study on the role and position of friendship in Pahlavi advice books پژوهشی دربارۀ نقش و جایگاه دوستی در اندرزنامه ‎های پهلوی 147 178 255065 10.22034/aclr.2022.255065 FA زینب حسینی رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران. ایران. 0009-0004-1298-5596 نازنین درویشی رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران. ایران. Journal Article 2022 04 23 Examining the Pahlavi advice books shows us that friendship is an individual trait before it is a social concept. This means that every person must first be characterized by the temperament of» friendship« by using good teachings, and then strive for friendship and gaining good friends. Understanding friendship and good friends is one of the basic concepts of Sassanid advices that plays an important role in understanding their thoughts correctly. Therefore, this research tries to give a clear answer to the question of what is the place of friendship in Sasanian advice books and how are these ideas organized? The findings of this study (which has been done by descriptive- analytical method) indicate that Pahlavi advice books, in both religious and empirical types, place great emphasis on friendship. Religious advice books, with the aim of spiritual salvation, are based on loving the soul and living as it pleases. Also, empirical-practical advices, in the light of achieving salvation and mental health, emphasizes the friendly relations of people and good living in the shadow of friendship. The Pahlavi friend-oriented advices express an idea that intends to destroy demons with the help of friendship and to continue the creation and upbringing of good people by establishing security and peace. Hence, the essence of the idea of friendship is » people-friendliness«, which has been interpreted as the law of Ahuramazda. In this way (which is not to the liking of demons), warnings are always given to stay away from the deceitful false friends, and to know the good friend of the selfish friend, the role of the righteous and consultation with them is spoken. بررسی اندرزنامه‎های پهلوی، به ما نشان می‏دهد که دوستی پیش از آنکه به عنوان یک مفهوم اجتماعی مطرح شود، یک صفت فردی است. به این معنا هر فردی نخست باید با بهره‎گیری از تعالیم نیک، به خویِ «به‏دوستی» متصف شود و سپس در راه دوستی و اندوختن دوست نیک بکوشد. فهم درست دوستی و شناخت دوستان نیک، یکی از مفاهیم بنیادی اندرزنامه‎های ساسانی است که نقش مهمی در درک صحیح اندیشه‎های ایشان ایفا می‎کند. از‎‎این‎‎رو پژوهش حاضر می‏کوشد پاسخ روشنی به این پرسش دهد که؛ دوستی چه جایگاهی در اندرزنامه‏های ساسانی دارد و این اندیشه چگونه سامان می‎یابد؟ یافته‏های این پژوهش (که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است)، بیانگر آن است که اندرزهای پهلوی، در هر دو گونۀ دینی و تجربی تأکید بسیار بر دوستی دارد. تعالیم اندرزنامه‎های دینی، با هدف رستگاری روان، بر دوستاری روان و زیستن به دلخواه او استوار است. همچنین اندرزهای تجربی‎ـ‎عملی، در پرتو رسیدن به رستگاری و سلامت روان، بر روابط دوستانۀ مردمان و نیک‏زیستی در سایۀ به‏دوستی تأکید می‏ورزد. اندرزهای دوست‏محورِ پهلوی بیانگر اندیشه‏ای است که در نظر دارد به یاری دوستی، دیوان را نابود کند و با برقراری امنیت و آرامش، آفرینش و پرورش مردمان نیک را استمرار بخشد. از این رو جان‏مایۀ اندیشۀ دوستی، «مردم‎دوستی» است که از آن به قانونِ اورمزد تعبیر شده است. در این راه (که پسند دیوان نیست)، همواره هشدارهایی نسبت به دوری از دوست‎نمایان فریفتار ارائه می‏شود و برای شناخت دوست نیک از شریر خوددوست، از نقش نیکان و همپرسگی با ایشان سخن می‏رود.

https://www.aclr.ir/article_255065_13bb14ab237a1b691cc5c4a62fd9e19f.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 Introducing the handwritting of Yast-Visperad from the Collection of donations by Rashid Rostami معرفی دست نویس یشت ویسپرد از مجموعه اهدایی موبد رشید رستمی 179 198 255091 10.22034/aclr.2022.255091 FA زهره برادران دکتری ایرانشناسی از دانشگاه جورج آگوست، گوتینگن، آلمان Journal Article 2021 08 11 Ritials have always played an important role in the practical area of religion, which also applies to the Zoroastrian religion. The Avestan texts can be divided into two categories based on their ritual use: the texts recited in the rituals by the priests in the Fireplace, such as Yasna, Visperad and Vendidad and the second category of Avestan texts, such as the Yasts and Avesta fragments, can be read outside of the fireplace by other People in the community. Yasna ceremony is the oldest basis of zoroastrian ritual, , although their ancient form has changed and became simpler due to manuscripts, but has remained and has not been destroyed. Our main source for the Yasna recitation ceremony is the manuscripts, which have been written or collected by the clergies and they were used by the clergies as tool for holding the Yasna recitation .The main purpose of this article is to introduce the Kerman manuscript and to explain and analyze the structure and content of this manuscript, which was used for reading in Yasna or Yazisn ceremony . This manuscript belongs to the family collection of Mobed Rostam Rashidi, which is kept in the zoroastrian museum in the fireplace of Kerman. مناسک ها و آیین ها همواره نقش مهمی در حوزه عملی دین داشته اند که در مورد دین زرتشتی نیزصادق است . متون اوستا را بر مبنای کاربرد آیینی که دارند میتوان به دو دسته تقسیم کرد متونی که در مراسم آیینی توسط موبدان ودرداخل آدریان قرائت می شود مانند یسنا ویسپرد و وندیداد و دسته دوم متون اوستا مانند یشتها وخرده اوستا است که شامل دعاها و سرودهایی است که می توانددربیرون از آدریان و توسط دیگر افراد جامعه نیز قرائت شود. متونی که نقش آیینی داشته اگر چه شکل کهن آن بر اساس دست نویس ها تغییر یافته وبه شکل ساده تردر آمده اما باقی مانده و از بین نرفته است. یکی از مراسمها یی که کهن ترین شالوده مراسم آیینی عبادی زرتشتی را تشکیل می دهد مراسم یزشن خوانی یا یسنا خوانی است . منبع اصلی ما برای مراسم یسنا خوانی دست نویس های اوستا است که درطول تاریخ بوسیله موبدان نوشته و یا گردآوری شده است که این دست نویس ها در حکم ابزارکار برای موبدان در هنگام برگزاری مراسم یسنا خوانی بوده و یکی از بهترین منابعی هستند که از طریق آنها می توان شکل کهن یسناخوانی وروند تاریخی وتحولات آن را دنبال کرد. هدف ازاین مقاله معرفی دست نویس کرمان است که دست نویس آیینی است وبرای خواندن در مراسم یزشن به کار می رفته است و متعلق به مجموعه خانوادگی موبد رشید رستمی است که در موزه زرتشتیان در آدریان کرمان نگهداری می شود.

https://www.aclr.ir/article_255091_ad72a1bcc4df270a1b96e48efd442b90.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 Elements of restorative justice in legal text :mādayān ī hazār dādestān عناصر عدالت ترمیمی در مادیان هزار دادستان 199 218 255105 10.22034/aclr.2022.255105 FA نادیا حاجی پور دکتری فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران؛ پژوهشگر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. Journal Article 2022 06 08 The mādayān ī hazār dādestān or the Book of Thousand Judgments is a text in the Pahlavi script and language belonging to the late Sassanian era. The content of this text is exclusively legal without referring to religious issues. The laws in this text are more civic and rarely refer to criminal law. Issues such as partnership, marriage, divorce, debt payment, guarantee, inheritance, rent, adoption, etc. are raised in this text. Restorative justice tries to establish reconciliation between groups and ultimately in the society by emphasizing on repairing and compensating the victims and making the criminal responsible for the crime he committed. In order to achieve this, elements such as Voluntary action, expression of truth, encounter, agreement, support and non-publicity are discussed and investigated. The purpose of this article is to examine the restorative elements in the text of Mādayān ī Hazār Dādestān and tries to answer the question whether the mentioned restorative elements can be seen in this legal text and can it be examined? Investigations prove evidence of the existence of these elements; For example, in the element of voluntariness, a person who commited a sin deserving of death, whenever he surrendered himself voluntarily, this act of his would cause the death penalty to be removed from him. In exression of truth, whenever a person was inclined to tell the truth from contradiction, he was not condemned because the investigation was on its right path, which was to remove the damage. In encounter, the use of the pronouns "I" and "you" in the text shows that the two sides were facing each other and talking to each other. And .... مادیان هزار دادستان یا مجموعه هزار داوری، متنی به خط و زبان پهلوی متعلق به دورۀ پایانی سلسلۀ ساسانیان است. محتوای این متن منحصرا حقوقی است بدون آنکه به موضوعات دینی اشاره کند. قوانین مطرح در این متن بیشتر مدنی است و به ندرت به حقوق جزایی اشاره می‌کند. مسائلی مانند شراکت، ازدواج، طلاق، پرداخت بدهی، ضمانت، ارث، اجاره، فرزندخواندگی و ... در این متن مطرح شده است. عدالت ترمیمی با تاکید بر ترمیم و جبران خسارت‌های بزه‌دیده و مسئول کردن بزهکار در برابر جرمی که مرتکب شده، می‌کوشد آشتی بین گروه‌ها و در نهایت در جامعه برقرار کند. برای رسیدن به این مهم، عناصری چون داوطلبانه بودن، اظهار حقیقت، رودررویی، توافق، حمایت و غیر علنی بودن مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند. هدف این مقاله بررسی عناصر ترمیمی در متن مادیان هزار دادستان است و می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که آیا عناصر ترمیمی نام برده شده در این متن حقوقی دیده می‌شود و آیا قابل بررسی است؟ بررسی‌ها، شواهدی از وجود این عناصر را ثابت می‌کند که به چند مورد آن اشاره می‌شود: در عنصر داوطلبانه بودن، فرد مرگ‌ارزان، هر گاه به‌صورت داوطلبانه خود را تسلیم می‌کرد، این اقدام او موجب می‌شد، مجازات مرگ از وی برداشته شود. در اظهار حقیقت، هر گاه فردی از تناقض‌گویی به راست‌گویی متمایل می‌شد، محکوم نمی-شد زیرا بررسی در مسیر درست خود که رفع آسیب بود، قرار می‌گرفت. در رودروریی، کاربرد ضمایر «من» و «تو» در متن مادیان، نشان می‌دهد دو طرف رودرروی یکدیگر قرار می‌گرفتند و با هم گفتگو می‌کردند.

https://www.aclr.ir/article_255105_311de15c80a38f9f595623bb424035c8.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 A Reflection on Two Issues in the Sogdian Text of the Life of John of Dailam تأملی بر دو نکته در «شرح احوال یوحنای دیلمی» به زبان سغدی 219 246 255148 10.22034/aclr.2022.255148 FA رضا ابراهیم زاده حقیقی فارس رشته فرهنگ و زبان های باستانی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران. زهره زرشناس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران ، ایران آمنه ظاهری عبدوند رشته فرهنگ و زبان های باستانی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران. Journal Article 2022 05 02 The present article represents two significant issues of John of Dailam’s actions, Syriac Christian saint, who lived in Iran after Arab’s conquest and in the time of Umayyad Khalifa “Abd-almalik ibn marwan” in the late seventh and early eighth century A.D. one of these issues describes the relationship between Christian monks, including him, and the khalifas, governers or nobles through the healing skill in which Christians famously mastered and sometimes, some of them, like John of Dailam, implemented it by means of prophet-like miracles which were attributed to them. the other issue relates to the selection of Persian language as the monastery language in the city of Arrajān in Pars. John of Dailam apparently consented to use it in the Persian- speaking monastery, which could possibly be considered iconoclasm and non- conformity with Syriac church’s regulations concerning the language of praying. Both of these issues seem to have been related to Iranian religious, cultural and linguistic backgrounds and despite the disapproval of some bishops and their inappropriate attitudes regarding the Iranian backgrounds prior to Islam in Iran, John of Dailam took actions concerning the aforementioned issues then. With respect to the relevant studies, these two considerable issues not only led to the spread of Christianity among the Iranians of the region at that time, but also the resistance of the Persian speakers caused the Persian language to replace the non- Iranian language in the prayers of the Persian- speaking monastery. Thus, while finding or maintaining a place in Iranian Christianity, notwithstanding the decline of its official form at that juncture, the Persian language continued to exist,even in verbal form among its speakers. این پژوهش دربارة بررسی دو موضوع مهم از اقدامات «یوحنای دیلمی»، قدیس سریانی، است که در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم میلادی و بعد از استیلای اعراب و در زمان «عبدالملک بن مروان» حاکم اموی در ایران زندگی می‌کرده است. این دو موضوع، یکی ارتباط راهبان مسیحی از جمله وی با حاکمان و اشراف زادگان و دیگری انتخاب زبان پارسی به عنوان زبان صومعه در ناحیه « ارجان پارس» بود که به نظر می رسد هر دو با پیشینة دینی، فرهنگی و زبانی ایرانیان مرتبط بودند و با وجود مخالفت‌ ها حتی از سوی برخی سر‌اسقفان و راهبان سریانی‌زبان کلیسای سریانی شرقی که ذهنیت نامناسب دربارة پیشینة ایرانیان قبل از اسلام داشتند توسط یوحنای دیلمی در آن برهة زمانی سرزمین ایران انجام شدند. با توجه به بررسی ‌های به عمل آمده، به نظر می رسد که این دو موضوعِ قابل تاُمل نه تنها موجبات گسترش دین مسیحی را در بین ایرانیان آن خّطه در آن زمان فراهم نمودند، بلکه مقاومت پارسی‌زبانان باعث شد تا زبان پارسی جایگزین زیانی غیر ایرانی در دعا و مناجات صومعة پارسی‌زبانان گردد و بدین‌گونه زبان پارسی ضمن یافتن جایگاهی در آیین مسیحیت ایرانی، به موجودیت خود نیز ادامه داد.

https://www.aclr.ir/article_255148_83a98da4a1b2b6788042945c983b2da2.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 From Sagbita to Hagmatāna; The Royal Cities of Medes از سَگبیتَ تا هَگمَتانَ؛ شاه‌شهرهای مادی 247 272 696648 10.22034/aclr.2022.696648 FA سورنا فیروزی دانشجوی دکتری باستان‌شناسی دوره تاریخی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران 0000-0001-5858-8706 زهره جوزی استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان. زاهدان. ایران. محمدامین سعادت مهر دانشجوی دکترای گروه باستان شناسی دانشگاه مازندران. بایلسر. ایران. 0000-0002-5684-5673 Journal Article 2022 05 29 When Shamshi-Adad V, the powerful king of Assyria and the successor of Shalmaneser III, overcame his brother's revolt, a new world of people and eastern settlements appeared before him and his army. Among these peoples, the Medes and their royal city, Sagbita, have determined one of the most interesting martial fates in the history of the western plateau of Iran. With the victory over this city, the king of Assyria was able to gain a great territory and thus, after his father, he became the founder of the era of plunder of Median people in the next two centuries. What happened to the royal city of Sagbita in the ninth century BC, and whether there was a connection between it and Ecbatana in the Greek texts and Hagmatāna in the inscription of Darius I in Behistun, is the aim of this research. Also, the relationship between the historical and mythological content of texts related to the emergence of this city is a topic that this study has addressed. The present article shows that although geographically there is no similarity between Sagbita and Bitī-Sagbat with Hagmatāna, the name and memory of the two, as well as the proximity of their geographical boundaries, gave rise to Hagmatāna or Ecbatana in the next century. زمانی که شَمشی-ادد پنجم، شاه قدرتمند آشور و جانشین شلمانسر سوم از پسِ طغیان برادر خود برآمد، جهانی از مردمان و سکونت‌گاه‌های شرقی تازه‌ای پیش روی او و سپاهش ظهور کرد. از میان این مردمان، مادی‌ها و شهر شاهانه آن‌ها، سَگبیتَ، یکی از جالب‌ترین سرنوشت‌های رزمی در تاریخ غرب فلات ایران را رقم زده‌اند. شاه آشور با پیروزی بر این شهر، توانست بر قلمروی بزرگی دست یابد و بدین روی، پس از پدر خود، پایه‌گذار عصر تاراج مردمان مادی در دو سده آینده گردد. این که بر سر شهر شاهانه و متعلق به سده نهم پیش از میلاد سَگبیتَ چه آمد و آیا ارتباطی میان آن و اکباتانا در متون یونانی و هَگمَتانَ یا هگمتانه در کتیبه داریوش اول در بیستون برقرار است یا خیر، هدفی است که این پژوهش در پی آن است. همچنین رابطه میان محتوای تاریخی و اساطیری متون مرتبط با پیدایی این شهر، موضوعی است که این پژوهش به آن پرداخته است. مقاله پیش رو نشان می‌دهد که گرچه از منظر جغرافیایی، میان سَگبیتَ و بیت-ساگبات با هگمتانَ، مشابهتی وجود ندارد، اما نام و یاد آن دو و نیز نزدیکی حدود جغرافیایی آن، پدیدارگر هگمتانَ یا اکباتانا در سده بعدی شد.

https://www.aclr.ir/article_696648_5ecfd5f88ee0759c2f0f9ca90c18509b.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 گوناگونی معنایی واژة «سخن» در شاهنامة فردوسی و تطبیق آن با متون فارسی میانة زردشتی گوناگونی معنایی واژة «سخن» در شاهنامة فردوسی و تطبیق آن با متون فارسی میانة زردشتی 273 292 696691 10.22034/aclr.2022.696691 FA ندا اخوان اقدم دانشیار پژوهشکدة هنر. فرهنگستان هنر. تهران. ایران 0000-0002-8097-6518 Journal Article 2022 06 02 Ferdowsi’s Shahnameh is one of the most important and everlasting epics in Iran and the world which its significance is not only the result of managing the scenes and representing the images which are appropriate the subjects but also the choice of the words and phrases make this epic as a masterpiece in the world. So we could ask these questions that how much Ferdowsi was aware in the selection of words and what did the “speech” mean in his thoughts. This article tries to find the meaning of the word “speech” in the Ferdowsi’s Shahnameh. It seems that it is used in different meanings which is understandable from the context. It shows the importance of “speech” for Ferdowsi. But it could be asked if there is any similarity between the meaning of “speech” in Shahnameh and Pahlavi texts. To achieve the result the meaning of “speech” would be studied in both Shahnameh and Pahlavi texts. On the other hand, it would be compared the importance of “speech” in old Iranian ideology and Shahnameh. This study is done with descriptive and analytical method and it tries to study the diversity of meaning of the word “speech” in Pahlavi texts and Shahnameh with semantic approach. شاهنامة فردوسی یکی از مهم‌ترین و ماندگارترین آثار حماسی ایران و جهان است و این ارزش و اعتبار آن تنها نتیجة آرایش صحنه‌ها و ارائة تصویر مناسب با موضوع و صور حسی خیال نیست، بلکه گزینش کلمات و ترکیبات به کار رفته در جملات در ماندگاری این اثر به عنوان یکی از شاهکارهای ادبی جهان نقش به‌سزایی بازی کرده است. از اینرو طرح این پرسش که اساساً «سخن» و کلام در دیدگاه او چه جایگاه و معنایی داشته بی‌سبب نیست. این جستار در نظر دارد تا معنای واژة «سخن» را در شاهنامة فردوسی مورد بررسی قرار دهد. به نظر می‌رسد که فردوسی در معناهای مختلفی از واژة «سخن» استفاده کرده است و این خود نشان از اهمیت و جایگاه کلام و «سخن» نزد فردوسی دارد. اما این پرسش مطرح است که آیا برخی از این معناها با مفاهیم همین واژه در متون پهلوی مطابقت دارند یا خیر. به همین منظور علاوه بر بررسی معنای «سخن» در شاهنامه به بررسی معناهای در نظر گرفته شده برای این واژه در متون فارسی میانة زردشتی نیز پرداخته خواهد شد. از سوی دیگر به سبب اهمیتی که کلام و «سخن» در اندیشة فردوسی دارد ردپای این اهمیت در اندیشة ایران باستان نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این مقاله برای رسیدن به اهداف خود از روش توصیفی و تحلیل تطبیقی بهره خواهد برد و تلاش دارد تا با رویکرد معنی‌شناسی، معناهای گوناگونی را که برای واژة «سخن» در شاهنامه و متون پهلوی در نظر گرفته شده است مورد بررسی قرار دهد.

https://www.aclr.ir/article_696691_68eb50a03c864baac7ed18061a08c88a.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 Phonological Changes of Initial Consonant Clusters in the Persian Language from the Old to the Modern Era دگرگونی‌های واجی خوشه‌های همخوانی آغازی در زبان فارسی از دورة باستان تا نو 293 322 701114 10.22034/aclr.2022.701114 FA حامد خرازیان کارشناسی‌ارشد زبان‌های باستانی ایران، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران . 0009-0002-1067-4001 فرزانه گشتاسب عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکدة زبان‌شناسی، تهران، ایران. 0009-0003-6027-6586 یحیی مدرسی عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکدة زبان‌شناسی، تهران، ایران. Journal Article 2022 09 12 ABSTRACT Initial consonant clusters as frequent and remarkable phenomena are of great importance for the study of Old Iranian Languages. These clusters have been broken or reduced moderately, and occasionally eliminated entirely in the course of the development of Old Iranian Languages, particularly Old Persian and sometimes Avestan, into Middle Persian, and then of Middle Persian into New Persian. This paper aimed at discerning, and then classification of, various phonological changes by which these clusters have been reduced. In this survey, 398 New Persian derivatives of Old Iranian origin contained such clusters have been analysed to achieve the target. Some of the most significant results obtained in this study include: 1. the accurate classification of changes into 6 main categories encircling 15 variations in the case of two-consanant clusters, as well as into 3 main groups including 6 variations subject to three-consonant clusters; 2. identifying a. anaptyxis, b. second consonant deletion along with first consonant development, and c. initial dropping (initial consonant deletion) as the 3 most active changes 35 two-consonant clusters have been involved with; 3. identifying a. first and third deletion, and b. initial dropping along with anaptyxis as the 2 most effectual changes imposed upon 4 three-consonant clusters. چکیده هدف این پژوهش بررسی دگرگونی‌های واجی خوشه‌های همخوانی آغازی در روند تحول صورت‌های بازسازی‌شدة ایرانی باستان، و در مواردی صورت‌های فارسی باستان یا اوستایی، است. در این پژوهش دگرگونی‌های واجی منجر به تعدیل این خوشه‌ها در روند اشتقاقِ 398 مشتق فارسی نو که صورت باستانیِ آن‌ها واجد خوشة همخوانی آغازی است، در دو بخش خوشه‌های دوهمخوانی و خوشه‌های سه‌همخوانی، بررسی شده است. مهم‌ترین نتایج پژوهش بدین شرحند: الف. تقسیم‌بندی دقیق دگرگونی‌های واجی با بذل توجه به دگرگونی‌های صوتی همخوان‌ها و ارائة فهرستی از 6 دستة اصلی دگرگونی‌های واجی خوشه‌های دوهمخوانی (با 15 تنوع) و 3 دستة اصلی دگرگونی‌های واجی خوشه‌های سه‌همخوانی (با 6 تنوع)؛ ب. در 35 خوشة دوهمخوانی آغازی، فعال‌ترین دگرگونی‌های واجی به‌ترتیب درج واکة میان‌هشت، حذف همخوان دوم و تحول همخوان اول، و حذف همخوان اول بوده‌اند. ج. در 4 خوشة سه‌همخوانی آغازی، فعال‌ترین دگرگونی‌های واجی به‌ترتیب حذف همخوان اول و سوم، و حذف همخوان اول و درج واکة میان‌هشت بوده‌اند.

https://www.aclr.ir/article_701114_6e26bdb08b9dcb08f6563e525cc2724a.pdf

مؤسسه پژوهشی فرهنگ و زبان‌های باستانی یادگار باستان پژوهشنامه فرهنگ و زبان‌های باستان 2716-9901 2 2 2022 08 23 Scientific certificate شناسنامه علمی 702085 FA Journal Article 2023 02 22 فهرست مقالات پیاپی3. سال دوم شماره دوم پاییز و زمستان 1400 وئیکرد بانی گمنام کشاورزی و پیشوای طبقۀ دهقانی فاطمه جهان‌پور........................... 1-26 باز جست ریشه‌های آیین‌های سوگواری در ایران پیش از مرضیه برزوئیان اسلام محمدرضا خاکی ........................27-64 بررسی نوشته‌های «نفرینی» در کتبه‌های شاهی ایلامی میلاد جهانگیرفر ایرج داداشی سید سعید سیداحمدی زاویه..... 65-94 نقش رسانه در ایران باستان حسین محمدی سهم‌الدین خزائی ..................... 95-124 ایران‌شناسی در فرانسه؛ بررسی مطالعات ایرانی انجمن آسیایی پاریس (1822-1922م) سمیه حمیدی........................ 125-146 پژوهشی دربارۀ نقش و جایگاه دوستی در اندرزنامه‎های پهلوی زینب حسینی نازنین درویشی.................... 147-178 معرفی دست‌نویس یشت ویسپرد از مجموعه اهدایی موبد رشید رستمی زهره برادران....................... 179-198 عناصر عدالت ترمیمی در مادیان هزار دادستان نادیا حاجی‌پور..................... 199-218 تأملی بر دو نکته در «شرح احوال یوحنای دیلمی» به زبان سغدی رضا ابراهیم‌زاده حقیقی فارس زهره زرشناس آمنه ظاهری عبدوند............. 219-246 از سَگبیتَ تا هَگمَتانَ؛ شاه‌شهرهای مادی سورنا فیروزی زهره جوزی محمدامین سعادت‌مهر .........247-272 گوناگونی معنایی واژۀ «سخن» در شاهنامۀ فردوسی تطبیق آن با متون فارسی میانة زردشتی ندا اخوان اقدم.....................273-292 دگرگنی‌های واجی خوشه‌های همخوانی آغازی در زبان حامد خرازیان فارسی از دورۀ باستان تا نو فرزانه گشتاسب یحیی مدرسی.......................293-322 https://www.aclr.ir/article_702085_62eeaa019e9ceae4dc88e15367390a92.pdf