بررسی معنایی و اشتقاقی واژۀ ویذ/ وید در شعری منسوب به رودکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری فرهنگ و زبان‌های باستانی، دانشگاه تهران

چکیده

در این مقاله به بررسی معنایی و اشتقاقی واژۀ ویذ/ وید که در بیتی منسوب به رودکی آمده میپردازیم. در فرهنگهای کهن فارسی دو معنای «کم» و «گم»
برای این واژه آمده و مشخص نیست معنای اصیل واژه کدام است. سعی ما بر آن است تا با بررسی نسخ فرهنگ‌های مختلف فارسی و شواهد شعری که واژۀ مورد بحث در آنها آمده، معنای درست واژه را دریابیم. در این راه صورت‌های ایرانی باستان و ایرانی میانۀ واژه را بازسازی و شناسایی می‌کنیم و گونه‌های دیگر احتمالی واژه را در فارسی دری و طبری زیدی است نشان می‌دهیم. با توجه به شواهد احتمالاً معنای صحیح واژه «گم» است و معنای «کم» تحت تأثیر خصیصۀ املایی نگارش حرف «گ» به صورت «ک» در متون قدیمی فارسی پدید آمده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Semantic and Philological Study about the word “Wid” in an Attributed Poem to Rudaki

نویسنده [English]

  • Meysam Mohammadi
PhD student in Ancient Iranian Culture and Languages, University of Tehran
چکیده [English]

In this paper, we study the semantic and derivative meaning of the term “Wid”, which is used in an attributed poem to Rudaki. In ancient Persian dictionaries there are two meanings of "lost" and "little" for this word, and it is not clear what the original meaning of the word is. We try to find out the correct meaning of the word by studying the manuscripts of the various Persian dictionaries and the poetic evidence in which this word is used. In this way, we reconstruct and identify the old and middle Iranian forms of the word, and show other possible forms of the word in Persian Dari and Tabari Zaidi languages. According to the evidence it is probably the correct meaning of the word is "lost" and the meaning "little" was formed by the writing character of the letter "k" for "g" in the early Persian texts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rudaki
  • “wid”
  • “wida”