بررسی تحولات تصاویر سیمرغ با نگاهی به آثار صناعی ساسانی و صفوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد پژوهش هنر

چکیده

نمادگرایی یکی از ابزارهای بیان تصویری و انتقال مفاهیم در آثار صناعی ایرانی بوده است. از جمله عناصر نمادینی که در هنر ایرانی جلوه‌گری می‌کند نقش سیمرغ است. سیمرغ جانوری است اسطوره‌ای که نماد و نمایندۀ اهورایی و ایزدی و نیک بختی است. ادوار تاریخی ساسانی و صفوی به‌عنوان دو دورۀ تاریخی درخشان از نظر فرهنگی و هنری یکی در تاریخ ایران پیش از اسلام و دیگری در ایران اسلامی، دو عصر طلایی برای مطالعۀ حضور این نقش در هنر و فرهنگ ایرانی محسوب می‌شوند. هدف از این تحقیق، بررسی نقوش سیمرغ به تصویر درآمده در آثار صناعی باقیمانده از ادوار ساسانی و صفوی است که این مهم با جمعآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و نیز دسته‌بندی و تجزیه و تحلیل تصاویر در جداول به دست آمده است و در پایان پاسخ به این پرسش است که تصاویر سیمرغ در هنر دورۀ صفوی چه تغییراتی از نظر ظاهری نسبت به دورۀ ساسانی داشته است و تشابه و تفاوت آنها در چیست؟  سیمرغ همواره شخصیت الهی و مثبت خود را چه در فرهنگ ایرانی پیش از اسلام -در عهد ساسانی- و چه در دوران اسلامی در -عهد صفوی- حفظ کرده و تنها با کمی چرخش، و با کمترین تفاوت در معنی و مفهوم حضوری پویا، در متون اساطیری، حماسی و دینی ساسانی و همچنین متون عرفانی ایران اسلامی داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of Development in Simorgh Images According to Sasanian and Safavid Artworks

نویسنده [English]

  • Fariba Fouladianpour
Art Research
چکیده [English]

Symbolism is one method for the visual expression and concept transition in artworks. Simorgh is one of the symbolic elements in the arts of Iran. It is a mythical animal that is the symbol and representation of gods and fortune.
Sasanian and Safavid eras are two significant historical time from cultural and artistic point of view and are considered two golden ages in art and culture of Iran.
The aim of the present study is to investigate the role of the Simorgh in artworks of Sasanian and Safavid eras as two remarkable time in the study of art history of Iran which could be studied for this concept. The data is collected in documentation method and then classify, explain and analyze them for answering these questions: what is the difference of Simorgh in these two eras, and what are their similarities and dissimilarities?
Simorgh has always a positive meaning not only in the pre-Islamic culture but also in Islamic world in Iran. It only changes somehow its position from myth and story to mysticism and always has a dynamic presence in art of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Simorgh
  • Sasanian art
  • Safavid art
  • Artworks