بررسی نوشته‌های «نفرینی» در کتیبه‌های شاهی ایلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه آموزشی پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر تهران

چکیده

این پژوهش به بررسی «نفرین» در کتیبه‌های شاهی ایلامی، در ارتباط با حفاظت از «نام» و یک موقعیت سیاسی ویژه، می‌پردازد. به‌طور کلی نفرین‌ها شرطی را مطرح می‌کنند که در صورت نادیده گرفته شدن، به فعلیت درآمده و از عاملی انسانی یا عمدتاً غیرانسانی می‌خواهند تا فرد خطاکار را مجازات کند. بررسی نمونه‌های موجود در کتیبه‌های مورد نظر این مسئله را روشن می‌کند که «نفرین»، ابزاری با کارکردی دوگانه، نخست به منظور حفظ «نام» پادشاه و شهبانو به کار می‌رفت. «نام» در حوزۀ معنایی وسیع خود «فرزند» و «ادامۀ نسل» را نیز شامل می‌شد. در واقع، این پژوهش نشان می‌دهد که پادشاه چگونه در قالب «نفرین» از خدایان می‌خواهد تا افزون بر نام خود، نسل شاهی را نیز از گزند حفظ کنند. کاربرد دیگر آن است که در شرایط بغرنج سیاسی، نمونۀ ویژه‌ای از نفرین مورد استفاده قرار گرفته است تا موقعیت شاه را همچنان پابرجا نشان دهد. از آنجا که تا کنون کمتر به مسئلۀ نفرین در کتیبه‌های شاهی ایلامی پرداخته شده، این مطالعه گامی است به سوی پر کردن جای خالی چنین پژوهشی در حوزۀ ایران‌شناسی. این پژوهش، با رویکرد زبانی-تاریخی، به صورت کتاب‌خانه‌ای و بر اساس مجموعه کتیبه‌های شاهی منتشرشده، انجام شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

"Curse" in the Royal Elamite Inscriptions

نویسندگان [English]

  • Milad Jahangirfar
  • Iraj Dadashi
  • Saeed Seyyed Ahmadi Zavieh
Dept. of Art Research, Faculty of Theories and Art Studies, University of Art, Tehran
چکیده [English]

This paper studies “curse” and "cursing" in the royal Elamite inscriptions. In general, curses put forth a condition ignoring which would invoke an outside power, usually of a deity, to mete out punishment to any malefactor. Thus, this research examines "curse" and "cursing" concerning two specific subjects: first, the preservation of royal "names", and second the use of a curse to uplift the position of Huteluduš-Inšušinak, a Middle Elamite king in the late twelfth century BC.
It makes clear that “curse” was mainly used to preserve the “name” of kings and queens. The “name” not only identifies a person, but in a more general sense it also conveys “offspring” and “continuity”. This study shows how the king asks the gods to preserve his name as well as his descendants. Indeed, a “curse” would assure the sovereigns that his name, memory and the royal line would survive all possible damages and threats, and thrive in the future.
Huteluduš-Inšušinak suffered a series of devastating attacks commanded by Nebuchadnezzar. Other historical documents point out that the Elamite power was on the wane during the reign of the Elamite king. Nonetheless, he issued a curse that invoked one god and two historical figures, instead of invoking a group of deities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • curse
  • determent
  • royal inscriptions
  • Middle Elamite
  • Neo-Elamite