کاوشی در یزدان‌شناختِ گات‌های زرتشت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفة تعلیم و تربیت دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استاد گروه فلسفة تعلیم و تربیت دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استاد گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

دو بُن­گرایی یا دوگانه­باوری، اعتقاد به وجود دو مبدأ خیر و شر در نظام هستی، از باورهای قدیم آریاییان به­شمار می­آید. درگات­ها یا سرودهای زرتشت که کُهن‌ترین بخش اوستا است، دوبُن­گرایی به صورت تقابل دو روانِ همزاد جلوه‌گر گشته است­؛ سپندمینو یا روان مقدس در برابر انگر‌ه­مینو یا روان پلید قرار می‌گیرد. چگونگی آفرینش این دو روانِ همزاد به عنوان مبانی یزدان‌شناسی در دینِ زرتشت و حدِ مسئولیت اهورامزدا در ایجاد این دو روحِ مقدس و پلید از جمله مسائلی است که همواره محل اختلاف صاحب­نظران بوده است؛ ­چنان­که برخی به دو بُنی بودن کیش زرتشت باور دارند و برخی دیگر آن را کیشی یگانه‌‌باور می­دانند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بررسی و تأمل در اندیشه­ها و دلایل صاحب­نظران مختلف در مورد چگونگی ایجاد روان پلید، یگانگی یا عدم یگانگی اهورامزدا و روحِ مقدس و نیز تضاد و ستیز این دو روان می­پردازد. اگرچه زرتشت، اهورامزدا را به عنوان خدای برتر که یگانه منشأ آفرینش است معرفی می­کند، اما از اندیشة دوگانه­باوری آریاییان چندان فاصله نمی‌گیرد و این دوباوری را در نظام اخلاقی نوین خود به­کار می­گیرد؛ آن­چنان که در بُعد نظری دینی یگانه­باور است و تنها در عمل که اساس آن انتخاب میان نیک و بد است به دوگانگی گرایش دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study in the Theology of the Zarathustra's Gathas

نویسندگان [English]

  • Sheyda Riyazi Heravi 1
  • Masoud Safaei Moghaddam 2
  • Mohammad Jafar Pakseresht 2
  • Shahram Jalilian 3
1 1. PhD student of Philosophy of Education, Shahid Chamran University of Ahvaz
2 Professor, Department of Philosophy of Education, Shahid Chamran University of Ahvaz
3 Professor, Department of History, Shahid Chamran University of Ahvaz
چکیده [English]

The dualism, the belief in the existence of two good and evil power in the world of existence, is one of the ancient Aryan beliefs. In Gathas, the oldest part of the Avesta, dualism emerges as confrontation between twin spirits: Sepanta Mainyu (sacred spirit) opposes to Angra Mainyu (evil spirit). How these two spirits are created is considered as a basic in Zoroastrianism theology and to what extent Ahura-Mazdā is responsible for creation of these two power is one issue that the scholars have different answers for it- some believes that Zoroastrianism is a dualism religion, and others tell that it is a monotheism one. 
This research by descriptive-analytical method tries to study the ideas of scholars about the creation of evil spirit, oneness or non-oneness of Ahura-Mazdā and the Sacred Spirit, as well as the contradiction of these two spirits. Although ZaraƟuštra identifies Ahura-Mazdā as the supreme god who is the origin of creation, he does not leave the dualistic idea of Aryan beliefs and applies it in his new moral system. Zoroastrianism is monotheism religion in theory but in religious law which is based on the choice of good and evil it is a dualism religion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theology
  • dualism
  • monothiesm
  • Gathas