پیشینۀ نمایش در ایران با تمرکز بر یسن 29 اوستا و شباهت‌های آن به تعزیه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

در توضیحات و معرفی یسن 29 اوستا که یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین بخش‌های گاهان به شمار می‌آید اشاراتی از سوی اوستاشناسان به نمایشی بودن این متن شده است اما درمورد ویژگی‌های نمایشی متن و این که به طور دقیق بر چه اساس این نظریه مطرح می‌شود یا با کدام نوع از گونه‌ها و سبک‌های نمایشی مطابقت می‌کند، تحقیق و توضیحات مفصلی وجود ندارد. آنچه که مسلم است این متن با توجه به موضوع و درون‌مایۀ آن نوعی تعزیه به شمار می‌آید که در این پژوهش سعی شده با پیگیری تعاریف نمایش به طور کلی و مروری بر پیشینۀ آن در ایران، ابتدا به احتمال وجود نمایش‌های آیینی از این دست در آن روزگار کهن پرداخته شود و سپس با بررسی تعزیه و ریشه‌های آن در فرهنگ، اسطوره و نمایش‌های آیینی ایران باستان و همچنین بررسی ویژگی‌های تعزیه در یسن 29 اوستا آن را نه تنها به عنوان یک متن دینی بلکه به عنوان یک نمایشنامۀ آیینی و دست‌مایه‌ای برای اجرای نوع خاصی از تعزیه متناسب با آنچه در آن روزگار مرسوم بوده است، بپذیریم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study in Iranian theater with a focus on the Avesta’s 29th Yasn and its similarities to Taziye

نویسنده [English]

  • Simindokht Goodarzi
Institute for Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

In the introduction and description of the 29th Yasn of Avesta, which is one of the most significant and complicated sections of Gāhān, some of Avesta experts indicated that it would appear to have characteristics of a play. However, there are not any consequentially considerable or noteworthy research, nor justification nor any rationalization to this claim. In this article the writer describes various definitions of a play in general and the history of play in Iran with refer to the subject.  She would systematically explore the subject, the title, its style of writing and the story telling through the dialogues spoken by the characters of the story. The writer tries to identify the distinctive characteristic features on the basis of a variety of different plays and by exploring and thoroughly studying some of the Old Persian books and texts. According to the theme of this text, the 29th Yasn of Avesta is reckoned a kind of Taziye which probably performed in the ancient era. Originally Taziye is a kind of play with roots in the ancient Persia's customs, myths and ritual performances. In this research the writer tries to find out some similarities between Iranian Taziye and the 29th Yasn of Avesta.

کلیدواژه‌ها [English]

  • 29th Yasn
  • Taziye
  • theater
  • ritual play